Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Miasta i Gminy Wołów na rok 2004.

Opracowała: Anna Mądrzycka

Wołów, grudzień 2003r.

Ilekroć w Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jest mowa o:
1)	G.P.P.i R.P.A - należy przez to rozumieć Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
2)	G.K.R.P.A należy przez to rozumieć Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
3)	Grupa AA - należy przez to rozumieć Grupę Anonimowych Alkoholików,
4)	Grupa AI.- Anon - należy przez to rozumieć Grupę Anonimowych Rodzin Alkoholików,
5)	Grupa AI.- Ateen - należy przez to rozumieć Grupę Anonimowych Dzieci Alkoholików,
6)	Pełnomocniku - należy przez to rozumieć Pełnomocnika Burmistrza Miasta i Gminy w Wołowie do spraw realizacji Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, który jest równocześnie Koordynatorem GPPiRPA,

Wstęp

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (art. 4) zobowiązuje samorządy gminne do realizacji następujących zadań - jako zadań własnych:
1.	podejmowanie działań zmierzających do ograniczenia spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, poprzez racjonalne ograniczanie dostępności do alkoholu,
2.	zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu,
3.	udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychologicznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą,
4.	prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenia pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także dożywianie dzieci uczestniczących w pozalekcyjnych zajęciach w świetlicach opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych,
5.	wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych,
6.	podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem zakazu reklamy i promocji napojów alkoholowych oraz zakazu sprzedaży alkoholu nieletnim i nietrzeźwym oraz występowanie do sądu w charakterze oskarżyciela publicznego,
7.	wspieranie zatrudnienia socjalnego poprzez organizowanie i finansowanie Centrów Integracji Społecznej.

Dział I
Diagnoza

Szacuje się, że 2 - 3 % populacji mieszkańców Gminy Wołów stanowią osoby uzależnione. Przyjmując to założenie można stwierdzić, że na terenie Gminy Wołów około 450 osób to osoby uzależnione od alkoholu. Jeszcze liczniejszą grupę stanowią osoby żyjące w rodzinach, w których występuje problem alkoholowy- są to przede wszystkim małżonkowie i dzieci alkoholików. Z powodów kulturowo-społecznych liczba tych osób jest trudna do określenia, w przybliżeniu można jednak szacować, że takich osób jest, co najmniej cztery razy więcej niż samych uzależnionych, a więc w naszej Gminie około 1800.

W roku 2003 w Poradni Odwykowej w Wołowie podjęło leczenie 52 osoby, w tym 21 zdecydowało się na podjęcie leczenia w skutek postanowienia sądowego. W rejestrze Poradni oprócz tego figuruje 20 postanowień sądowych, zobowiązujących osoby uzależnione do podjęcia leczenia, które to osoby mimo wszystko nie są zainteresowane leczeniem.

W 2002 r. G.K.R.P.A. przyjęła 114 wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie osoby nadużywającej alkoholu. Spośród tej liczby: 94 wnioski wpłynęły z Komendy Powiatowej Policji w Wołowie, 16 wniosków zgłosiły rodziny osoby uzależnionej, 4 wnioski złożył Sąd Rejonowy w Wołowie.

Około 80 % spraw zgłaszanych do G.K.R.P.A. dotyczy zarówno kwestii nadmiernego spożycia alkoholu, jak i zjawiska przemocy domowej stosowanej przez osobę, której dotyczy zgłoszenie.

Decyzją Komisji skierowano 14 wniosków do Sądu Rejonowego o wszczęcie postępowania w sprawie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. W wyniku prowadzonych działań interwencyjno - motywujących: 39 osób zobowiązano do zgłoszenia się na indywidualna rozmowę z terapeutą uzależnień, 19 osób zobowiązano do podjęcia dobrowolnego leczenia w Poradni Odwykowej, 5 osób zobowiązano do udziału w spotkaniach Grupy AA, 12 osób zobowiązano do udziału w zajęciach grupy terapeutycznej. Po przeprowadzeniu rozmowy interwencyjno - motywującej oraz poinformowaniu o możliwościach skorzystania z pomocy dla osób nadużywających alkoholu tymczasowo zawieszono prowadzone postępowanie w stosunku do 16 osób. W związku z brakiem sygnałów o nadużywaniu alkoholu przez osoby, wobec których prowadzone było postępowanie - w 7 przypadkach zawieszono postępowanie.

Z danych Komendy Powiatowej Policji w Wołowie (za ostatni kwartał roku 2002 i trzy pierwsze kwartały roku 2003) wynika, że Policja 156 razy interweniowała w przypadkach przemocy domowej w tym w 139 przypadkach sprawca był w stanie nietrzeźwym. W tym samym czasie ogółem liczba osób dotkniętych przemocą wyniosła 309, w tym: kobiet - 149, mężczyzn - 21, dzieci do lat 13 - 107, dzieci w wieku 13 - 18 lat - 32. Do Izby Wytrzeźwień zostało odwiezionych 157 osób. W pomieszczeniach policyjnych zatrzymano do wytrzeźwienia 92 osoby. 13 nietrzeźwych nieletnich (11 chłopców i 2 dziewczyny) zostało zatrzymanych przez policję i odwiezionych do domów rodzinnych.

Pod wpływem alkoholu popełniono 267 przestępstw, 186 wykroczeń, zatrzymano 96 praw jazdy; odnotowano 24 wypadki spowodowane przez nietrzeźwych kierowców, doszło do 4 innych wypadków drogowych z udziałem nietrzeźwych.

Sąd Rejonowy Wołowie w 2003 r. ograniczył władzę rodzicielską w 13 sprawach, gdzie powodem wydania orzeczenia było nadużywanie alkoholu przez rodziców- toczą się jeszcze 4 sprawy w tym samym zakresie. Aktualnie toczy się w Sądzie jedna sprawa dotycząca umieszczenia dzieci w rodzinie zastępczej z powodu nadużywania alkoholu przez rodziców. W sprawach 14 nieletnich wywodzących się z rodzin alkoholowych dot. demoralizacji, czynów karalnych itp. trwają jeszcze postępowania. W roku 2003 Sąd Rejonowy w Wołowie zobowiązał 30 osób z terenu Gminy Wołów do podjęcia leczenia odwykowego (w warunkach stacjonarnych - 9, w warunkach niestacjonarnych - 21).

Z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wołowie korzystało w 2003 r. 174 rodzin, które zostały objęte tą pomocą z powodu uzależnienia lub nadużywania alkoholu, przez co najmniej jednego członka rodziny.

W każdej szkole naszej Gminy realizowane są systematycznie programy profilaktyczne, które są odpowiedzią na liczne zapotrzebowania w tym zakresie i obejmuj ą wszystkich uczniów.

Dział II 
Źródła finansowania GPPiRPA

Źródłem finansowania zadań G.P.P. i R.P.A są środki finansowe z budżetu gminy, pochodzące z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych ( art.11 pkt. 1 Ustawy).

Zgodnie z art. 18 wyżej wymienionej Ustawy dochody z opłat uzyskiwanych za wydawane zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych gminy mogą przeznaczać wyłącznie na realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

Dział III
Cele strategiczne GPPiRPA dla Miasta i Gminy Wołów na rok 2004

Zasadniczym celem niniejszego Programu jest realizacja ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (z późniejszymi zmianami). Wynikają z niego cele strategiczne polegające głównie na:
1.	podejmowaniu działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych.
2.	promowaniu aktywnego sposobu spędzania czasu wolnego bez spożywania alkoholu,
3.	inicjowaniu i wspieraniu przedsięwzięć mających na celu ograniczenie spożycia alkoholu oraz zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów,
4.	przeciwdziałaniu powstawania następstw nadużywania alkoholu oraz usuwanie skutków jego nadużywania,
5.	wspomaganiu działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych.

Dział IV 
Cele operacyjne programu

1.	Tworzenie warunków sprzyjających realizacji potrzeb, których zaspokajanie motywuje powstrzymywanie się od spożywania alkoholu przy wykorzystaniu instytucji gminnych takich jak: Ośrodek Sportu i Rekreacji, Wołowski Ośrodek Kultury, szkoły i in.
2.	Działalność wychowawcza i informacyjna.
3.	Wdrażanie nowoczesnych form profilaktyki, skierowanej głównie do dzieci i młodzieży.
4.	Zwiększanie skuteczności i dostępności terapii w zakresie nowoczesnych strategii jak i metod rozwiązywania problemów alkoholowych.

Dział V 
Mapa problemów alkoholowych

Zasadnicze problemy alkoholowe, występujące na terenie Miasta i Gminy Wołów dają się pogrupować w następujący sposób:
1.	szkody u osób pijących
2.	szkody u tych, którzy żyją w rodzinach alkoholowych
3.	łamanie prawa przez nietrzeźwych.

Dział VI 
Zasoby

Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych korzysta z bazy lokalowej przy ul. Koszarowej 1-3 (dwa pomieszczenia), w których mieszczą się Punkt Konsultacyjny i biuro Komisji; w lokalu tym odbywają się posiedzenia G.K.R.P.A. oraz spotkania grup dla osób uzależnionych i współuzależnionych (w sumie trzy grupy). Na prośbę Stowarzyszenia Świadomej Trzeźwości „SZANSA" wymienione powyżej pomieszczenia służą tej organizacji jako tymczasowa siedziba, do czasu znalezienia stałej.

W Poradni Odwykowej w Wołowie pracuje jedna osoba przeszkolona w ramach Studium Pomocy Psychologicznej przez Instytut Psychologii Zdrowia w porozumieniu z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i jedna będąca certyfikowanym specjalistą psychoterapii uzależnień (ukończone Studium Terapii Uzależnień przy IPZ).

W Punkcie Konsultacyjnym pracuje certyfikowany specjalista psychoterapii uzależnień oraz konsultant ds. środków psychoaktywnych. Wszyscy członkowie G.K.R.P.A. zostali przeszkoleni w zakresie zadań komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych. 35 osób z terenu naszej Gminy, zajmujących się zawodowo pomaganiem innym (policjanci, kuratorzy sądowi, pedagodzy szkolni, pracownicy socjalni, członkowie G.K.R.P.A) zostało przeszkolonych w ramach realizacji procedury Niebieskiej Karty, mającej służyć zjawisku przeciwdziałania przemocy.

G.K.R.P.A. ściśle współpracuje z Policją, Sądem, Poradnią Odwykową, MOPS-em, szkołami i innymi placówkami oświatowo-wychowawczymi mieszczącymi się na terenie naszej Gminy. Pedagodzy szkolni, jak i niektórzy nauczyciele z terenu Gminy Wołów są przeszkoleni w zakresie prowadzenia różnych form działalności profilaktycznej.

Na terenie Gminy Wołów funkcjonuje 5 świetlic opiekuńczo — wychowawczych (jedna w Wołowie i 4 na wioskach: Dębno, Stary Wołów, Tarchalice, Pełczyn), do których uczęszcza łącznie 146 dzieci. Wszystkie zatrudnione tam wychowawczynie posiadają wykształcenie wyższe pedagogiczne, cztery spośród nich dokształca się na różnego typu szkoleniach, zwiększających ich kompetencje.

Dział VII
Zadania własne gminy wynikające z art. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

§1
Zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu.
1.	Prowadzenie Punktu Konsultacyjnego w Centrum Profilaktyki Uzależnień.
2.	Prowadzenie zajęć dla osób uzależnionych od alkoholu w Centrum Profilaktyki Uzależnień.
3.	Zatrudnienie certyfikowanego specjalisty psychoterapii uzależnień.
4.	Realizacja zadań pomocy ludziom uzależnionym po przebytym podstawowym programie terapii - programy wspierające, motywujące i podtrzymujące abstynencję.
5.	Realizacja programów pomocy dla młodzieży używającej napojów alkoholowych w połączeniu z innymi środkami psychoaktywnymi.
6.	Remont i adaptacja pomieszczeń Centrum Profilaktyki Uzależnień.
7.	Realizowanie poszerzonych programów psychoterapeutycznych realizowanych w Poradni Odwykowej w Wołowie przez certyfikowanego specjalistę psychoterapii uzależnień w oparciu o zawarte porozumienie (lub umowę).
8.	Doposażenie placówek prowadzących zajęcia dla osób uzależnionych w niezbędny sprzęt i pomoce.
9.	Dofinansowanie szkoleń i kursów specjalistycznych, staży i superwizji dla pracowników lecznictwa odwykowego, podnoszących kwalifikacje w zakresie pracy z osobami uzależnionymi, współuzależnionymi oraz ofiarami przemocy w rodzime, w oparciu o umowę zawartą z placówką leczenia odwykowego.
10.	Opłacenie kosztów biegłego powołanego do orzekania w przedmiocie uzależnienia od alkoholu.
11.	Opłacenie kosztów przeprowadzenia przez pracowników socjalnych wywiadów środowiskowych w sprawach prowadzonych przez G.K.R.P.A. czynności, zmierzających do orzeczenia o zastosowaniu wobec osoby uzależnionej od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu.
12.	Zakup oraz dystrybucja materiałów edukacyjno- informacyjnych (książki, broszury, ulotki i in.).
13.	Szkolenia dla pielęgniarek i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie wczesnej diagnozy i krótkiej interwencji.

Planowany koszt realizacji zadania: 35.000 zł.

§2
Udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, w szczególności ochrona przed przemocą w rodzinie.
1.	Wspieranie działań i programów związanych z opieką psychologiczną i prawną dla rodzin dotkniętych problemem przemocy.
2.	Współpraca z placówkami udzielającymi pomocy dzieciom.

Planowany koszt realizacji zadania: 10.000 zł

§3
Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących w pozalekcyjnych programach opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych.
1.	Dofinansowanie kosztów obozu terapeutycznego dla dzieci i młodzieży z rodzin z problemem alkoholowym w wysokości do 90% kosztów. Decyzję o wysokości dofinansowania podejmuje G.K.R.P.A.
2.	Prowadzenie świetlic środowiskowych opiekuńczo -wychowawczych i zatrudnianie wychowawców w świetlicach.
3.	Utworzenie nowych świetlic środowiskowych i socjoterapeutycznych dla dzieci z rodzin dysfunkcyjnych.
4.	Dożywianie dzieci uczestniczących w zajęciach świetlic środowiskowych.
5.	Tworzenie warunków do powstawania alternatywnych form spędzania czasu wolnego dla dzieci i młodzieży.
6.	Wspieranie funkcjonowania grupy liderów młodzieżowych i zatrudnienie doradcy ds. uzależnień grup młodzieżowych.
7.	Realizacja na terenie szkół oraz innych placówek oświatowo - wychowawczych programów profilaktycznych dla dzieci i młodzieży.
8.	Prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, będących integralną częścią programów profilaktycznych.
9.	Realizacja szkoleń i kursów specjalistycznych w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą z rodzin alkoholowych.
10.	Promocja imprez bezalkoholowych i zdrowego stylu życia, m.in. zawody sportowe, dyskoteki, organizacja koncertów dla młodzieży jako promocja zabawy bez środków psychoaktywnych, przy wykorzystaniu instytucji gminnych takich jak: Ośrodek Sportu i Rekreacji, Wołowski Ośrodek Kultury, szkoły i in.
11.	Prowadzenie działalności informacyjno - edukacyjnej skierowanej do rodzin, w których występują problemy alkoholowe (zakup książek, broszur; informacje w gablotach różnych instytucji i in.).
12.	Podejmowanie działań edukacyjnych dla rodziców.
13.	Prowadzenie stałego systemu informacji na temat podejmowanych działań i dostępnych form pomocy.
14.	Organizowanie lokalnych kampanii edukacyjnych i współudział w kampaniach ogólnopolskich.
15.	Tworzenie warunków do prawidłowego funkcjonowania punktu konsultacyjnego ds. uzależnień od środków psychoaktywnych (m. in. zatrudnienie konsultanta, zakup niezbędnych pomocy, materiałów itp.).

Planowany koszt realizacji zadania; 90.000 zł.

§4
Wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych.

1.	Wspieranie organizacji pozarządowych w realizacji konkretnych przedsięwzięć z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
2.	Dofinansowanie merytorycznej działalności stowarzyszeń abstynenckich.
3.	Dalsze funkcjonowanie w Centrum Profilaktyki Uzależnień grupy wsparcia dla osób współuzależnionych.
4.	Wspieranie inicjatyw tworzenia grup: AI-Anon i AI.-Ateen, funkcjonujących  w Centrum Profilaktyki Uzależnień.

Planowany koszt realizacji zadania: 6.000 zł

§5
Podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem zakazu reklamy i promocji napojów alkoholowych oraz zakazu sprzedaży alkoholu nieletnim i nietrzeźwym oraz występowanie do sądu w charakterze oskarżyciela publicznego .
1.	Zlecenie koordynacji prowadzonego postępowania dowodowego i przygotowanie aktu oskarżenia prawnikowi.

Planowany koszt realizacji zadania: 3.000 zł

Dział VIII 
Działalność organizacyjna

Realizatorem G.P.P. i R.P.A jest powołany przez Burmistrza Pełnomocnik oraz G.K. R. P. A.
1.	W celu zapewnienia prawidłowego realizowania założeń Programu:
a.	zatrudnia się pełnomocnika Burmistrza ds. realizacji G.P.P. i R.P.A.,
b.	zatrudnia się sekretarza, który jest odpowiedzialny za obsługę administracyjną i organizacyjną wykonywanych zadań,
c.	finansuje się podróże służbowe osób uczestniczących w realizacji G.P.P. i R.P.A.,
d.	finansuje się udział osób uczestniczących w realizacji G.P.P. i R.P.A. w konferencjach, naradach itp.,
e.	dokonuje się zakupu niezbędnego sprzętu, materiałów i pomocy,
f.	opłaca się koszty najmu (czynsz), eksploatacji i utrzymania (sprzątanie) pomieszczeń Centrum Profilaktyki Uzależnień (gaz, energia elektryczna, woda, telefon, ewentualne remonty).
2.	Zasady oraz wysokość wynagradzania osób uczestniczących w realizacji G.P.P. i R.P.A. stanowi załącznik nr 1.

Planowany koszt realizacji zadania: 38.000 zł

Dział IX
Zasady wynagradzania członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

1.	Członkom G.K.R.P.A. przysługuje dieta za:
•	prace związane z inicjowaniem, opiniowaniem i monitorowaniem realizacji G.P.P. i R.P.A.,
•	opiniowanie wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych,
•	kontrolę przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie upoważnienia Burmistrza,
•	podejmowanie czynności zmierzających do orzeczenia o zastosowaniu wobec osoby uzależnionej od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego,
2.	Udział w pracach Komisji potwierdza się podpisem na liście obecności na posiedzeniu.
3.	Za prace określone w punkcie l ustala się dietę w wysokości od 150 zł do 200 zł miesięcznie. Wysokość diety uzależniona jest od aktywności oraz nakładu pracy związanych z realizacja zadań o których mowa w pkt. 1.
4.	Wysokość miesięcznej diety poszczególnych członków Komisji ustala Burmistrz na wniosek Przewodniczącego G.K.R.P.A.
5.	Dieta, o której mowa w pkt. 2 nie przysługuje za miesiąc, w którym członek Komisji nie uczestniczył w jej pracach.

Planowany koszt realizacji zadania: 10.000 zł

PLANOWANY CAŁKOWITY KOSZT REALIZACJI G.P.P. I R.P.A. 192.000 zł.

Załącznik Nr 1
do Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 
dla Miasta i Gminy Wołów na rok 2004

ZASADY ORAZ WYSOKOŚĆ WYNAGRADZANIA OSÓB UCZESTNICZĄCYCH 
W REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA 
PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

1.	Zasady wynagradzania określone są każdorazowo w umowach zlecenie.
2.	Wysokość wynagrodzeń wynosi:
a.	pełnomocnik do spraw realizacji Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (wynagrodzenie brutto za godzinę pracy 20 - 40 zł),
b.	sekretarz Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Wołowie (wynagrodzenie brutto za godzinę pracy 8 - 18 zł).
c.	psycholog - terapeuta w Centrum Profilaktyki Uzależnień (wynagrodzenie brutto za godzinę pracy 28 - 50 zł),
d.	konsultant ds. narkotyków - (wynagrodzenie brutto za godzinę pracy 20 - 30 zł),
e.	wychowawcy świetlic środowiskowych oraz opiekun grupy liderów młodzieżowych - (wynagrodzenie brutto za godzinę pracy 12 - 18 zł),
f.	sprzątaczka (wynagrodzenie brutto za godzinę pracy 5 - 15 zł.).
3.	Wysokość wynagrodzenia stanowi integralną część umów zleceń.
4.	Szczegółowe zakresy czynności wymienionych w pkt 2 osób określają zawarte umowy.