Załącznik do Uchwały 
Nr XXIX / 200 / 2004 
Rady Miejskiej  w Wołowie                                                                                           
z dnia 30 grudnia  2004r.

Gminny Program Profilaktyki
i Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych
dla Miasta i Gminy Wołów
na rok 2005

Opracowała: Anna Mądrzycka
Ilekroć w Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jest mowa o:
1)	G.P.P.iR.P.A – należy przez to rozumieć Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
2)	G.K.R.P.A należy przez to rozumieć Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
3)	Grupa AA – należy przez to rozumieć Grupę Anonimowych Alkoholików,
4)	Pełnomocniku – należy przez to rozumieć Pełnomocnika Burmistrza Miasta i Gminy w Wołowie do spraw realizacji Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, który jest równocześnie Koordynatorem GPPiRPA,

Wstęp

Polski model rozwiązywania problemów alkoholowych zakłada, iż większość kompetencji i środków finansowych jest zlokalizowanych na poziomie samorządów gmin, które z mocy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uzyskały kompetencje do rozwiązywania problemów alkoholowych w społecznościach lokalnych. Gmina, z racji dysponowania największą wiedzą o problemach swoich społeczności, a także o dostępnych zasobach podejmuje środki zaradcze oraz naprawcze skierowane do lokalnej społeczności.„Prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracja społeczna osób uzależnionych od alkoholu należy do zadań własnych gminy” (art. 41 ust 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi).
W szczególności zadania te obejmują:
1.	zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu, 
2.	udzielanie rodzinom, w których występuje problem alkoholowy, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie, 
3.	prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących w pozalekcyjnych programach opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych, 
4.	wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych, 
5.	podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 131 i 15 ustawy oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego, 
6.	wspieranie zatrudnienia socjalnego poprzez organizowanie i finansowanie centrów integracji społecznej. 

Kluczowym aktem prawnym, na podstawie którego prowadzona jest realizacja wskazanych działań jest gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 41 ust. 2). Zadania ujęte w gminnym programie są inicjowane przez gminną komisję rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 41 ust. 3), powołaną przez burmistrza, natomiast realizatorem programu, zgodnie postanowieniami wynikającymi z zapisu w art. 41 ust 2 jest Urząd Miasta i Gminy w Wołowie.

Dział I
Źródła finansowania GPPiRPA

           Źródłem finansowania zadań G.P.P.i R.P.A są środki finansowe z budżetu gminy, pochodzące z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych ( art.111 pkt 1 Ustawy).
         Zgodnie z art. 18 2 wyżej wymienionej Ustawy dochody z opłat uzyskiwanych za wydawane zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych gminy mogą przeznaczać wyłącznie na realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
Przewidywana wysokość środków przeznaczonych na realizację G.P.P. i R.P.A. w 2005 roku - 232 000 zł.

Dział II
Diagnoza

Szacuje się, że 2-3 % populacji stanowią osoby uzależnione. Przyjmując to założenie można stwierdzić, że na terenie Gminy Wołów około 450 osób to osoby uzależnione od alkoholu. Spośród osób uzależnionych ok. 25-30 % podejmuje leczenie odwykowe – w naszej gminie liczba ta może wynosić ok. 112. Nadużywa alkoholu ok.15 % populacji, czyli w naszej gminie ok. 3300 osób. Jeszcze liczniejszą grupę stanowią osoby żyjące w rodzinach, w których występuje problem alkoholowy- są to przede wszystkim małżonkowie i dzieci alkoholików. Z powodów kulturowo-społecznych liczba tych osób jest trudna do określenia, w przybliżeniu można jednak szacować, że takich osób jest co najmniej cztery razy więcej niż samych uzależnionych, a więc w naszej Gminie około 1800. 
W roku 2004 w Poradni Odwykowej w Wołowie podjęły leczenie 91 osoby, w tym 38 zdecydowało się na ten krok w wyniku postanowienia sądowego. Spośród tych 91 pacjentów  49 to osoby, które w roku 2004 leczenie odwykowe podjęły pierwszy raz w życiu. W rejestrze Poradni oprócz tego figuruje 13 postanowień sądowych, zobowiązujących osoby uzależnione do podjęcia leczenia, które to osoby mimo wszystko nie są zainteresowane leczeniem.

W 2004 r. G.K.R.P.A. przyjęła 81 wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie osoby nadużywającej alkoholu. Spośród tej liczby: 56 wniosków wpłynęło z Komendy Powiatowej Policji w Wołowie, 10 wniosków złożył Sąd Rejonowy w Wołowie, 4- inne instytucje.11 wniosków zgłosiły rodziny osoby uzależnionej. Znaczny odsetek spraw zgłaszanych do G.K.R.P.A. dotyczy zarówno kwestii nadmiernego spożycia alkoholu, jak i zjawiska przemocy domowej stosowanej przez osobę, której dotyczy zgłoszenie. Pamiętać należy, że przemoc domowa może występować w związku z alkoholem również wtedy, gdy uzależnienie od alkoholu nie zostało jeszcze zdiagnozowane. Decyzją Komisji skierowano 10 wniosków do Sądu Rejonowego o wszczęcie postępowania w sprawie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. W wyniku prowadzonych działań interwencyjno – motywujących: 11 osób zobowiązało się do udziału w spotkaniach Grupy AA, 15 do zgłoszenia się na indywidualną rozmowę z terapeutą uzależnień, 29 osób podjęło dobrowolne leczenie w Poradni Odwykowej, a 22 osoby zdecydowały się do udziału w zajęciach grupy terapeutycznej. Po przeprowadzeniu rozmowy interwencyjno – motywującej oraz poinformowaniu o możliwościach skorzystania z pomocy dla osób nadużywających alkoholu tymczasowo zawieszono prowadzone postępowanie w stosunku do 8 osób..

    Sąd Rejonowy Wołowie w 2004 r. ograniczył władzę rodzicielską w 8 sprawach, gdzie powodem wydania orzeczenia było nadużywanie alkoholu przez rodziców- toczą się jeszcze 3 sprawy w tym samym zakresie. Odnośnie umieszczenia dzieci w rodzinie zastępczej z powodu nadużywania alkoholu przez rodziców toczą się dwie sprawy, a wydano w roku bieżącym dwa orzeczenia o umieszczenie dzieci w rodzinach zastępczych z powyższego powodu. Trwają jeszcze postępowania w sprawach 12 nieletnich wywodzących się z rodzin alkoholowych, dot. demoralizacji, czynów karalnych itp. W roku 2004 Sąd Rejonowy w Wołowie zobowiązał 25 osób z terenu Gminy Wołów do podjęcia leczenia odwykowego (w warunkach stacjonarnych - 6, w warunkach niestacjonarnych - 19).

Z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wołowie korzystało w 2004 r. 207 rodzin, które zostały nią objęte z powodu uzależnienia lub nadużywania alkoholu przez co najmniej jednego członka rodziny.

W każdej szkole naszej Gminy realizowane są programy profilaktyczne, będące odpowiedzią na liczne zapotrzebowania w tym zakresie i obejmują wszystkich uczniów.

Dział III
Cele GPPiRPA dla Miasta i Gminy Wołów 
na rok 2005

Celem fundamentalnym niniejszego Programu jest realizacja ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (z późniejszymi zmianami). Wynikają z niego cele polegające głównie na:

1.	Tworzeniu warunków sprzyjających realizacji potrzeb, których zaspokajanie motywuje powstrzymywanie się od spożywania alkoholu przy wykorzystaniu instytucji gminnych takich jak: Ośrodek Sportu i Rekreacji, Wołowski Ośrodek Kultury, szkoły i inne gminne instytucje.
2.	Wdrażaniu nowoczesnych form profilaktyki, skierowanej głównie do dzieci i młodzieży.
3.	Zwiększaniu skuteczności i dostępności terapii w zakresie nowoczesnych strategii jak i metod rozwiązywania problemów alkoholowych.
4.	Działalności wychowawczej i informacyjnej.
5.	Wspomaganiu działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, realizujących zadania gminne z zakresu rozwiązywania problemów alkoholowych.
Dział IV
Mapa problemów alkoholowych

Zasadnicze problemy alkoholowe, występujące na terenie Miasta i Gminy Wołów dają się pogrupować w następujący sposób:
1.	szkody występujące u osób żyjących w rodzinach alkoholowych
2.	szkody u osób pijących
3.	łamanie prawa przez nietrzeźwych. 

Dział V
Zasoby

            Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych korzysta z bazy lokalowej przy ul. Koszarowej 1-3, gdzie mieszczą się Punkt Konsultacyjny i biuro Komisji; w lokalu tym odbywają się posiedzenia G.K.R.P.A. oraz spotkania grup dla osób uzależnionych i współuzależnionych (w sumie trzy grupy). Na prośbę Stowarzyszenia Świadomej Trzeźwości „SZANSA” wymienione powyżej pomieszczenia służyły tej organizacji do lipca 2004 r. jako tymczasowa siedziba. 
W Punkcie Konsultacyjnym zatrudnieni są wykwalifikowani specjaliści. Członkowie G.K.R.P.A. są przeszkoleni w zakresie zadań komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych. 35 osób z terenu naszej Gminy, zajmujących się zawodowo pomaganiem innym (policjanci, kuratorzy sądowi, pedagodzy szkolni, pracownicy socjalni, członkowie G.K.R.P.A) zostało przeszkolonych w ramach realizacji procedury Niebieskiej Karty, mającej służyć zjawisku przeciwdziałania przemocy.
W zakresie realizacji zadań Gminy wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi gmina współpracuje z Policją, Sądem, Poradnią Odwykową, MOPS-em, ZHP, szkołami i innymi placówkami oświatowo-wychowawczymi mieszczącymi się na terenie naszej Gminy. Pedagodzy szkolni, jak i niektórzy nauczyciele z terenu Gminy Wołów są przeszkoleni w zakresie prowadzenia różnych form działalności profilaktycznej – osób tych jest ok. 70. 
          Na terenie Gminy Wołów funkcjonuje 6 świetlic opiekuńczo – wychowawczych (jedna w Wołowie i 5 na wioskach: Dębno, Bożeń, Tarchalice, Lubiąż, Mojęcice), do których uczęszczają wszystkie zainteresowane odbywającymi się tam zajęciami dzieci.	W Wołowie działa Grupa Młodzieżowych Liderów Zdrowego Stylu, prowadzona przez pedagoga szkolnego- doradcę ds. uzależnień grup młodzieżowych.

Dział VI
Zadania własne gminy wynikające z art. 41 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
§ 1
Zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób 
uzależnionych od alkoholu.
1.	Prowadzenie Punktu Konsultacyjnego w Centrum Profilaktyki Uzależnień.
2.	Prowadzenie zajęć dla osób uzależnionych od alkoholu w Centrum Profilaktyki Uzależnień.
3.	Dalsze funkcjonowanie w Centrum Profilaktyki Uzależnień grupy AA.
4.	Zatrudnienie certyfikowanego specjalisty psychoterapii uzależnień.
5.	Realizacja zadań pomocy ludziom uzależnionym po przebytym podstawowym programie terapii – programy wspierające, motywujące i podtrzymujące abstynencję.
6.	Realizowanie poszerzonych programów psychoterapeutycznych realizowanych w Poradni Odwykowej w Wołowie przez certyfikowanego specjalistę psychoterapii uzależnień w oparciu o zawarte porozumienie (lub umowę).
7.	Dofinansowanie szkoleń i kursów specjalistycznych, staży i superwizji dla pracowników lecznictwa odwykowego, podnoszących kwalifikacje w zakresie pracy z osobami uzależnionymi, współuzależnionymi oraz ofiarami przemocy w rodzinie, w oparciu o umowę zawartą z placówką leczenia odwykowego.
8.	Opłacenie kosztów biegłych powołanych do orzekania w przedmiocie uzależnienia od alkoholu.
9.	Zakup oraz dystrybucja materiałów edukacyjno- informacyjnych (książki, broszury, ulotki i in.).

§ 2
Udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, w szczególności ochrona przed przemocą w rodzinie.
1.	Funkcjonowanie Punktu Konsultacyjnego w zakresie pomocy rodzinom dotkniętym problemem przemocy.
2.	Wspieranie działań i programów związanych z opieką psychologiczną i prawną dla rodzin dotkniętych problemem przemocy.
3.	Merytoryczne wsparcie grupy dla osób współuzależnionych .
4.	Realizacja procedury „Niebieskiej Karty”.
5.	Współpraca z placówkami udzielającymi pomocy dzieciom.

§ 3
Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących w pozalekcyjnych programach 
opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych.

1.	Dofinansowanie kosztów obozu terapeutycznego dla dzieci i młodzieży z rodzin z problemem alkoholowym, uczestniczących w zajęciach świetlic środowiskowych, w wysokości do 90% kosztów. Decyzję dot. wysokości dofinansowania oraz co do uczestników, którym to dofinansowanie zostanie przyznane, podejmuje Burmistrz w oparciu o opinię G.K.R.P.A. 
2.	Prowadzenie świetlic środowiskowych opiekuńczo – wychowawczych i zatrudnianie wychowawców w świetlicach.
3.	Utworzenie nowych świetlic środowiskowych i socjoterapeutycznych dla dzieci z rodzin dysfunkcyjnych.
4.	Dożywianie dzieci uczestniczących w zajęciach świetlic środowiskowych.
5.	Tworzenie warunków do powstawania alternatywnych form spędzania czasu wolnego dla dzieci i młodzieży.
6.	Wspieranie funkcjonowania grupy liderów młodzieżowych i zatrudnienie doradcy ds. uzależnień grup młodzieżowych.
7.	Realizacja programów pomocy dla młodzieży używającej napojów alkoholowych w połączeniu z innymi środkami psychoaktywnymi.
8.	Prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, będących integralną częścią programów profilaktycznych.
9.	Tworzenie warunków sprzyjających realizacji potrzeb, których zaspokojenie motywuje powstrzymanie się od spożywania alkoholu m. in. poprzez prowadzenie programów sportowych oraz animację różnego typu środowiskowych imprez sportowych, inicjujących zdrową rywalizację oraz promujących trzeźwy styl życia. Programy realizowane będą w środowisku szkolnym i pozaszkolnym. Dopuszcza się możliwość dofinansowania lub sfinansowania ze środków G. P. P. i R. P. A. budowy lub modernizacji obiektów sportowych, których powstanie jest warunkiem wzrostu skuteczności najlepszych środowiskowych programów profilaktycznych dla dzieci i młodzieży.
10.	Realizacja na terenie szkół oraz innych placówek oświatowo - wychowawczych programów profilaktycznych dla dzieci i młodzieży, odpowiadającym standardom wyznaczonym przez technologie profilaktyczne.
11.	Realizacja szkoleń i kursów specjalistycznych w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą z rodzin alkoholowych, jak i dotkniętych problemem przemocy.
12.	Promocja lokalnych imprez bezalkoholowych, m.in. zawody sportowe, dyskoteki, organizacja koncertów dla młodzieży jako promocja zabawy bez środków psychoaktywnych, przy wykorzystaniu instytucji gminnych takich jak: Ośrodek Sportu i Rekreacji, Wołowski Ośrodek Kultury, szkoły i in.
13.	Prowadzenie działalności informacyjno - edukacyjnej skierowanej do rodzin, w których występują problemy alkoholowe (zakup książek, broszur; informacje w gablotach różnych instytucji i in.).
14.	Podejmowanie działań edukacyjnych dla rodziców.
15.	Prowadzenie stałego systemu informacji na temat podejmowanych działań i dostępnych form pomocy.
16.	Organizowanie lokalnych kampanii edukacyjnych i współudział w kampaniach ogólnopolskich.
17.	Tworzenie warunków do prawidłowego funkcjonowania punktu konsultacyjnego ds. uzależnień od środków psychoaktywnych (m. in. zatrudnienie konsultanta, zakup niezbędnych pomocy, materiałów itp.).

§ 4
Wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych.
1.	Wspieranie organizacji pozarządowych w realizacji konkretnych przedsięwzięć z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
2.	Dofinansowanie merytorycznej działalności stowarzyszeń abstynenckich.
3.	Dalsze funkcjonowanie w Centrum Profilaktyki Uzależnień grupy wsparcia dla osób współuzależnionych.
4.	Współfinansowanie i finansowanie organizacji pozarządowych, realizujących G.P.P.i R.P.A.
§ 5
Podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem zakazu reklamy i promocji napojów alkoholowych oraz zakazu sprzedaży alkoholu nieletnim i nietrzeźwym oraz występowanie do sądu w charakterze oskarżyciela publicznego.

1.	Monitorowanie przestrzegania przepisów dot. zakazu reklamy i promocji napojów alkoholowych określonych w art. 13 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
2.	Monitorowanie przestrzegania przepisów dot. zakazu sprzedaży napojów alkoholowych nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw określonych w art. 15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Dział VII
Działalność organizacyjna
 
1.	W celu zapewnienia prawidłowego realizowania założeń Programu:
a)	finansuje się koszty wynagrodzeń osób uczestniczących w realizacji G.P.P.i R.P.A.
b)	finansuje się podróże służbowe osób uczestniczących w realizacji G.P.P.i R.P.A.,
c)	finansuje się udział osób uczestniczących w realizacji G.P.P.i R.P.A. w różnych formach dokształcania, konferencjach i naradach. 
d)	dokonuje się zakupu niezbędnego sprzętu, materiałów i pomocy,
e)	opłaca się koszty najmu (czynsz), eksploatacji i utrzymania (sprzątanie) pomieszczeń Centrum Profilaktyki Uzależnień (gaz, energia elektryczna, woda, telefon, ewentualne remonty).

Dział VIII
Zasady wynagradzania członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

1.	Członkom G.K.R.P.A. przysługuje wynagrodzenie za:
•	prace związane z inicjowaniem, opiniowaniem i monitorowaniem realizacji G.P.P. i R.P.A.,
•	opiniowanie wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych,
•	kontrolę przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie upoważnienia Burmistrza,
•	podejmowanie czynności zmierzających do orzeczenia o zastosowaniu wobec osoby uzależnionej od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego,
2.	Udział w pracach Komisji potwierdza się podpisem na liście obecności na posiedzeniu.
3.	Za prace określone w punkcie 1 ustala się wynagrodzenie w wysokości od 150 zł do 200 zł miesięcznie. Wysokość wynagrodzenia uzależniona jest od aktywności oraz nakładu pracy związanych z realizacją zadań o których mowa w pkt 1.
4.	Wysokość miesięcznego wynagrodzenia poszczególnych członków Komisji ustala Burmistrz na wniosek Przewodniczącego G.K.R.P.A.
5.	Wynagrodzenie, o którym mowa w pkt. 2 nie przysługuje za miesiąc, w którym członek Komisji nie uczestniczył w jej pracach.

ZESTAWIENIE WYDATKÓW - PLAN

Dział	851
Rozdział 85154

L.p.	Wyszczególnienie	§	Plan wg uchwały budżetowej na 2004 rok	Przewidywane wykonanie w 2004 roku	Plan na 2005 rok	Uwagi	
WYDATKI OGÓŁEM w tym:				232.000,00		
I.	Wydatki bieżące						
1.	dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej szkoły lub innej niepublicznej placówki oświatowo-wychowawczej	2540			-	-	
2.	nagrody i wydatki osobowe niezaliczane do wynagrodzeń	3020			-	-	
3.	różne wydatki na rzecz osób fizycznych	3030				-	
4.	świadczenia społeczne	3110			-	-	
5.	dodatkowe wynagrodzenie roczne	4040			-	-	
6.	wynagrodzenia agencyjno-prowizyjne	4100			-	-	
7.	składki na ubezpieczenia społeczne	4110			4. 400,00	-	
8.	składki na Fundusz Pracy	4120			600,00	-	
9.	składki na ubezpieczenia zdrowotne	4130			-	-	
10.	wynagrodzenia bezosobowe 	4170			113. 000,00	-	
11.	zakup materiałów i wyposażenia	4210			8.000,00	-	
12.	zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i budżetowych	4240			1.500,00	-	
13.	zakup energii	4260			2. 000,00	-	
14.	zakup usług remontowych	4270			-	-	
15.	zakup usług pozostałych	4300			20.100,00	-	
16.	podróże służbowe krajowe	4410			1.000,00	-	
17.	podróże służbowe zagraniczne	4420			-	-	
18.	różne opłaty i składki	4430			1.400,00	-	
19.	odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych	4440			-	-	
II.	Wydatki inwestycyjne:				-	-	
1.	wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych	6050			80. 000,00	-	
2.	wydatki na zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych	6060			-	-	
3.					-	-	
4.					-	-	
6.					-	-	
7.					-	-